به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اورنانیوز، افزایش شمار تصادفات در ماه‌های اخیر بار دیگر موضوع ایمنی جاده‌های آذربایجان غربی را به یکی از دغدغه‌های جدی تبدیل کرده است، استانی که بخش قابل‌توجهی از ترددهای آن در محورهای مواصلاتی بین‌شهری انجام می‌شود.
اگرچه در سال‌های اخیر طرح‌های مختلفی برای بهسازی، روکش آسفالت، اصلاح نقاط حادثه‌خیز و ارتقای ایمنی راه‌های استان اجرا شده، اما تداوم حوادث رانندگی و افزایش آمار تصادفات نشان می‌دهد که ایمن‌سازی راه‌ها به‌تنهایی برای کاهش سوانح کافی نیست.
وضعیت جاده‌های آذربایجان غربی در شمال و جنوب استان در برخی محورها نامناسب بوده و ایمنی لازم را ندارند. افزایش تصادفات منجر به فوت و جرح شاهدی بر این مدعا است.
هر چند عدم رعایت قوانین رانندگی هم در این موضوع بی‌تأثیر نیست اما در مجموع این مسئله از غیر ایمن بودن وضعیت برخی از جاده‌های استان نمی‌کاهد و در کنار آن کیفیت پایین خودروها نیز در افزایش موارد فوت و جرح تأثیرگذار بوده است.
نمونه‌اش جاده ارومیه به سلماس، جاده ارومیه به مهاباد، گردنه قوشچی، گردنه ایلانلو، جاده ارومیه به تبریز و… است، جاده‌هایی که روزانه جان می‌گیرند.
کارشناسان در کنار وضعیت راه‌ها، عواملی همچون خطای انسانی، سرعت غیرمجاز، خستگی و خواب‌آلودگی رانندگان، سبقت‌های خطرناک و بی‌توجهی به قوانین رانندگی را از مهم‌ترین عوامل بروز تصادفات عنوان می‌کنند.
از سوی دیگر، وجود محورهای پرتردد و برخی نقاط حادثه‌خیز در مسیرهای ارتباطی استان، ضرورت شناسایی و اصلاح مستمر این نقاط را بیش‌ازپیش نمایان کرده است. تداوم این روند می‌تواند علاوه بر خسارت‌های جانی، هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی قابل‌توجهی نیز به خانواده‌ها و جامعه تحمیل کند.
افزایش سهم تصادفات جاده‌ای آذربایجان غربی از ۵۵ درصد در سال گذشته به ۵۸ درصد در سال جاری
فرزین رضازاده رئیس اورژانس آذربایجان غربی از انجام ۴۲ هزار و ۷۸۶ مأموریت اورژانسی از ابتدای سال جاری تاکنون خبر داد و گفت در این مدت ۳۷ هزار و ۱۲۸ مراجعه به خدمات اورژانسی نیز ثبت شده است.
اما عددی که بیش از همه در این گزارش اهمیت دارد، تعداد حوادث ترافیکی است، بیش از ۱۶ هزار مورد تصادف در بازه مورد اشاره.
رضازاده در تشریح ترکیب این حوادث به نکته مهم‌تری اشاره می‌کند: اگرچه بخش قابل‌توجهی از تصادفات در معابر شهری رخ می‌دهد، سهم جاده‌ها در حال افزایش است.
به گفته او، سال گذشته ۵۵ درصد تصادفات مربوط به جاده‌ها و ۴۵ درصد مربوط به معابر شهری بود، اما این نسبت در سال جاری به ۵۸ درصد برای جاده‌ها رسیده است.
به‌این‌ترتیب، در فاصله یک سال، سهم جاده‌ها از مجموع تصادفات سه واحد درصد افزایش یافته است.
ارومیه در صدر، مهاباد و سلماس در رتبه‌های بعدی
رئیس اورژانس آذربایجان غربی همچنین درباره پراکندگی تصادفات در شهرستان‌های استان گفت: ارومیه با ۳۸ درصد بیشترین سهم تصادفات را به خود اختصاص داده است و پس از آن مهاباد و سلماس، هر کدام با ۱۰ درصد، قرار دارند.
این آمار نشان می‌دهد که توزیع حوادث در سطح استان یکسان نیست و برخی شهرستان‌ها و محورهای ارتباطی، سهم بیشتری از بار تصادفات را به خود اختصاص داده‌اند.
سرمایه‌گذاری ۱.۲ همتی برای ایمن سازی جاده‌ها
همانطور که اشاره شد، آذربایجان غربی در سال‌های اخیر شاهد افزایش سرمایه‌گذاری برای نگهداری، بهسازی و ایمن‌سازی راه‌ها بوده است، از اصلاح نقاط حادثه‌خیز و ترمیم رویه راه‌ها گرفته تا ایمن‌سازی پرتگاه‌ها و شانه‌های جاده. با این حال، آمارهای اورژانس از افزایش سهم تصادفات جاده‌ای حکایت دارد، تناقضی که یک پرسش اساسی را پیش روی مسئولان و کارشناسان قرار می‌دهد: چرا با وجود هزینه‌کردهای گسترده در حوزه راه، جاده‌های استان همچنان سهم بالایی در حوادث ترافیکی دارند؟
ارسلان شکری مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای آذربایجان غربی با تشریح اقدامات انجام‌شده در سال جاری، از هزینه‌کرد ۱۲ هزار و ۳۳۰ میلیارد ریال برای نگهداری و ایمن‌سازی راه‌های استان خبر داد، رقمی که نشان می‌دهد موضوع نگهداری راه‌ها در استان با حجم قابل‌توجهی از اعتبارات دنبال شده است.
به گفته شکری، در همین مدت ۵ هزار و ۹۴۰ کیلومتر عملیات نگهداری و ایمن‌سازی در محورهای استان انجام شده است، از تسطیح و رگلاژ راه‌های روستایی و مرزی گرفته تا اصلاح شانه راه، شیب‌بندی شیروانی‌ها و ایمن‌سازی نقاط پرتگاهی.
او در توضیح جزئیات این اقدامات، از اجرای سه هزار و ۹۵۰ کیلومتر تسطیح و رگلاژ راه‌های روستایی و مرزی با اعتبار ۶۰۰ میلیارد ریال و رفع افتادگی شانه راه در یک هزار و ۶۰۰ کیلومتر با هزینه ۲ هزار و ۳۰۰ میلیارد ریال خبر داد.
شکری همچنین گفت برای اصلاح و شیب‌بندی شیروانی‌ها در ۲۷۰ کیلومتر از راه‌های استان ۵۰۰ میلیارد ریال هزینه شده و ۱۲۰ کیلومتر از نقاط پرتگاهی نیز با اعتبار ۱۲۰ میلیارد ریال ایمن‌سازی شده است.
اما شاید مهم‌ترین بخش اظهارات مدیرکل راهداری، مربوط به همان نقاطی باشد که سابقه و احتمال وقوع حادثه در آنها بیشتر است. او از اصلاح و ایمن‌سازی ۴۲ نقطه حادثه‌خیز در استان خبر داد، ۱۲ نقطه حادثه‌خیز مصوب ملی با اعتبار سه هزار میلیارد ریال و ۳۰ نقطه حادثه‌خیز مصوب محلی با اعتبار پنج هزار میلیارد ریال.
این اعداد در کنار یکدیگر، تصویری از حجم بالای اقدامات عمرانی و ایمنی در راه‌های استان ارائه می‌کنند، اما وقتی از سوی دیگر به آمار حوادث نگاه می‌کنیم، تصویر متفاوتی شکل می‌گیرد.
در جدیدترین حادثه رانندگی در محورهای مواصلاتی آذربایجان غربی، برخورد یک کامیونت ایسوزو با یک خودروی ال ۹۰ در محور پیرانشهر – نقده، ساعت ۷:۳۵ صبح سه‌شنبه ۲۴ شهریور ۱۴۰۵، به کشته‌شدن چهار نفر از اعضای یک خانواده و مصدومیت یک نفر دیگر منجر شد.
فیلم منتشرشده از این تصادف حاوی تصاویر دلخراشی است که عمق فاجعه را نشان می‌دهد.
این همان جایی است که تناقض گزارش خود را نشان می‌دهد، در یک سو، مدیرکل راهداری از هزاران کیلومتر عملیات نگهداری، میلیاردها تومان هزینه و اصلاح ده‌ها نقطه حادثه‌خیز سخن می‌گوید و در سوی دیگر، رئیس اورژانس از افزایش سهم جاده‌ها در میان تصادفات خبر می‌دهد.
البته این اعداد به تنهایی نمی‌گویند که پروژه‌های راهداری بی‌اثر بوده‌اند یا تعداد مطلق تصادفات جاده‌ای حتماً افزایش یافته است، اما نشان می‌دهند که با وجود حجم قابل‌توجه اقدامات ایمنی، سهم جاده‌ها از تصادفات کاهش پیدا نکرده است.
لزوم بهسازی راه‌ها و نقاط پرتصادف باقیمانده و تخصیص اعتبارات موردنیاز از عواملی است که می‌تواند به ایمن‌سازی جاده‌های استان کمک کند، چرا که با افزایش تلفات جانی به نظر می‌رسد باید اقدامات بیشتری در این زمینه صورت گیرد.
فرهنگ رانندگی؛ حلقه‌ای که نباید نادیده گرفته شود
در کنار وضعیت راه، نمی‌توان از نقش رفتار رانندگان در شکل‌گیری و شدت حوادث چشم‌پوشی کرد. رعایت سرعت مطمئنه، پرهیز از سبقت‌های غیرمجاز، حفظ فاصله طولی، توجه کامل به مسیر و مهم‌تر از همه بستن کمربند ایمنی برای تمام سرنشینان، عواملی هستند که مستقیماً بر احتمال وقوع و شدت تصادفات اثر می‌گذارند.
جاده هرچقدر هم ایمن‌سازی شود، اگر راننده متناسب با شرایط مسیر، وضعیت آب‌وهوا و حجم تردد سرعت خود را تنظیم نکند، همچنان امکان وقوع حادثه وجود دارد. از این منظر، ارتقای فرهنگ رانندگی و تبدیل رعایت مقررات ایمنی از یک الزام قانونی به یک رفتار روزمره، باید همزمان با توسعه زیرساخت‌های جاده‌ای دنبال شود.
خودروهای ایمن، حلقه مفقوده معادله
در سوی دیگر این زنجیره، کیفیت و ایمنی خودروها نیز اهمیت دارد. در یک تصادف، کیفیت ترمز، لاستیک، سیستم تعلیق، بدنه و تجهیزات ایمنی خودرو و همچنین وجود امکاناتی مانند کیسه هوا و سامانه‌های کنترل پایداری می‌تواند تفاوت میان یک حادثه خسارت‌بار و یک سانحه مرگبار باشد؛ بنابراین بررسی تصادفات تنها از زاویه «راننده» و «جاده» تصویر کاملی ارائه نمی‌دهد و وضعیت فنی و سطح ایمنی ناوگان نیز باید در این معادله دیده شود.
وقتی سه ضلع جاده ایمن، خودروی ایمن و راننده قانون‌مدار همزمان در کنار یکدیگر قرار نگیرند، حتی افزایش اعتبارات عمرانی و اصلاح نقاط حادثه‌خیز نیز لزوماً به کاهش متناسب تلفات منجر نخواهد شد.
